Zoeken
LED lampen

De beste led-lampen zijn maar liefst 85 procent zuiniger dan gloeilampen. In huishoudens komen led-lampen nog niet veel voor, maar daar komt waarschijnlijk verandering in: het assortiment groeit.


Tips led-verlichting

  • Laat (ook zuinige) lampen niet onnodig branden, ook niet als u eventjes de kamer verlaat. 
  • Gloeilampen zoeken we uit op het aantal watt, maar bij led-lampen zijn lumen praktischer. Vergelijk hieronder hoeveel watt overeenkomt met welk aantal lumen.
  • Vergelijk bij aankoop verschillende led-lampen goed; er bestaan nog grote verschillen in prijs, efficiëntie en bijvoorbeeld geschiktheid voor dimmers.
  • De kleur van licht dat uit een led-lamp komt en de verspreiding van het licht zijn anders dan die van gloeilampen. Test een led-lamp voor aanschaf dus even uit.
  • Wist u dat led-lampen geschikt zijn als vervanging voor zowel gloeilampen, als halogeenlampen, tl-verlichting en zelfs bruikbaar zijn in (speciale) dimmers?

Led-lamp en milieu

Het grootste aandeel van de milieubelasting van led-verlichting komt voort uit de elektriciteit die de lamp gebruikt. Elektriciteitscentrales verbranden fossiele brandstoffen en die zijn niet oneindig beschikbaar. Doordat er veel CO2 bij vrijkomt draagt elektriciteitsproductie bij aan klimaatverandering. Daarnaast levert het ook schadelijke stoffen op, zoals zwaveldioxide en kwik.

Energiegebruik

Led-verlichting kan zeer efficiënt werken: de zuinigste led-lampen gebruiken 85 procent minder energie dan een gloeilamp met vergelijkbare lichtopbrengst.

Er bestaat echter grote variatie in led-lampen: de minst efficiënte led-lamp geeft tien lumen lichtopbrengst per watt, de zuinigste tachtig lumen. Ter vergelijk: een gloeilamp levert ongeveer tien lumen licht op per watt. Let daarom bij led-lampen extra op de hoeveelheid lumen en het wattage. Beide staan meestal aangegeven op de verpakking.

De tabel vergelijkt het energieverbruik van twee typen gloeilampen met dat van twee betere led-lampen (85 procent zuiniger dan een gloeilamp). Ook de (elektriciteits)besparing staat vermeld, die de betere led-lamp oplevert (elektriciteitsprijs 24 eurocent per kWh, prijspeil 2009).

Type gloeilamp

Vervangende led-lamp

Besparing per jaar bij 1,5 branduren per dag Besparing per jaar bij 3 branduren per dag
40 W
(ca. 400 lumen)

6 W
(ca 400 lumen)

€ 4,5
(18,5 kWh)
€ 9
(37 kWh)

25 W
(ca. 250 lumen

4 W
(ca 250 lumen)
€ 3
(11,5 kWh)
€ 6
(23 kWh)

 

Led-lampen zijn over het algmeen niet alleen efficiënt met energie, ze hebben ook een zeer lange levensduur. Volgens de fabrikanten branden ze 35.000 tot 50.000 uur en gaan daarmee tot vijftig keer langer mee dan een gloeilamp.

Zo werkt een led-lamp

In een led-lamp zit een halfgeleider. De halfgeleider straalt licht uit als er elektriciteit doorheen gaat. Led is een Engelse afkorting, die staat voor light emitting diodes.

Een enkel ledje geeft relatief weinig licht. Daarom staan ze altijd in groepjes. Welke kleur een led-lampje geeft,  hangt af van het materiaal. Er zijn led-lampen met rood licht, blauw licht, groen en wit licht.

Watt... en lumen

Een led-lamp heeft net als elke andere lamp natuurlijk een vermogen (in watt). Dat geeft aan hoeveel energie (in de vorm van elektriciteit) de lamp per seconde gebruikt. Aangezien een led-lamp zijn elektriciteit meestal erg efficient omzet in licht, heeft die per seconde veel minder energie nodig dan een gloeilamp, om dezelfde hoeveelheid licht te maken. Daarom is het aantal watt van een lamp niet handig om verschillende soorten lampen mee te vergelijken.

Door te kijken naar de lichtopbrengst kun je diverse lampen wel met elkaar vergelijken. Je kunt voor elke lamp bepalen hoeveel licht de lamp per seconden uitzendt, dat meten we in lumen. 


Led kiezen: let op lumen

Als u een lamp koopt, let u waarschijnlijk op het aantal watt van de lamp, om de juiste lichthoeveelheid te kiezen. Voor led-lampen ligt dat anders. Om een led-lamp te kiezen, kunt u beter kijken naar de lichtopbrengst, namelijk het aantal lumen.

In de tabel staat hoeveel lumen de verschillende gloeilampen hebben. Als u deze wilt vervangen door een led-lamp, kies er dan een met hetzelfde aantal lumen. Dat staat soms vermeld op de verpakking. Soms wordt er een vergelijking gemaakt met de gloeilamp. Zo kan er op de verpakking staan dat een bepaalde led-lamp ongeveer overeenkomt met een gloeilamp van 25 Watt. Uit onafhankelijke steekproeven blijkt dat de informatie op de verpakking niet altijd overeenkomt met resultaten uit onafhankelijke tests. Probeer een nieuwe led-lamp daarom altijd eerst even uit.

Een vuistregel die u ook kunt aanhouden: aantal lumen = 10 x (aantal watt gloeilamp).

 

Gloeilamp wattage
Lichtopbrengst
25 Watt
200-300 Lumen
40 Watt
300-500 Lumen
60 Watt
500-800 Lumen
75 Watt
700-1.000 Lumen
100 Watt
> 1.000 Lumen

Op dit moment zijn er nog geen of maar weinig led-lampen te koop met een lichtopbrengst van meer dan 400 Lumen. Het assortiment wordt echter in snel tempo uitgebreid.

Energie-efficiëntie van de led-lamp

De lamp met de hoogste energie-efficiëntie is de lamp die met weinig vermogen veel licht geeft. Oftewel: een lamp met veel lumen en weinig watt. Als u uit twee led-lampen met verschillend aantal lumen de efficiënste wilt kiezen, deel dan het aantal lumen door het aantal watt. Degene met de hoogste uitkomst, is het efficiënst met energie.

Als u bijvoorbeeld een led-lamp heeft van 7W waarvan op de verpakking staat dat hij 182 Lumen oplevert, is dit 26 Lumen per watt. Een lamp van 5W met een lichtopbrengst van 203 Lumen levert 41 Lumen per watt. De laatste lamp brengt dus meer licht op voor de hoeveelheid energie die hij verbruikt en is dus zuiniger met energie.

Energielabel

Veel elektrische apparaten, waaronder lampen, hebben een energielabel, waarmee de zuinigheid wordt aangegeven met de letters A tot en met G. Een lamp met energielabel A is het zuinigst, een lamp met een G-label het onzuinigst. Het energielabel voor lampen geldt echter alleen voor lampen met een vermogen van meer dan vier watt die ‘niet-gericht’ licht verspreid. Veel led-lampen geven vrij gericht licht en/of hebben een vermogen van minder dan vier watt. Daarom hebben de meeste led-lampen op dit moment geen energielabel.

Dimmen

Veel led-lampen zijn niet geschikt om te dimmen. Er zijn speciale dimbare led-lampen te koop. Als led-lampen dimbaar zijn, staat dit doorgaans op de verpakking.
 

Ledje even testen

Niet alle lampen verspreidenhet licht op dezelfde manier. Led-lampen vormen een compactere lichtbundel dan gloeilampen, zoals in de figuur hiernaast is te zien. Als u een led-lamp voor gericht licht gebruikt, bijvoorbeeld in een hanglamp boven de tafel, kan een lager aantal Lumen daarom al de gewenste hoeveelheid licht opleveren.

Ook de kleur van een led-lamp is anders dan u dat van uw bestaande (gloei)lampen gewend bent. Probeer een nieuwe led-lamp daarom altijd eerst even uit voordat u er meerdere in huis haalt.

Prijskaartje

U kunt led-lampen kopen in lichtspeciaalzaken, webwinkels en in steeds meer bouwmarkten en supermarkten. De prijs varieert: van vijf tot veertig euro. Die prijs is hoog, maar omgerekend naar de prijs per branduur zijn led-lampen juist zeer goedkoop.

Led-lampen zijn zeer geschikt in lampen waar de lichtopbrengst niet hoog hoeft te zijn of bijvoorbeeld als buitenlamp ter oriëntatie. Led-lampen komt u ook tegen als auto- en fietsverlichting, in zaklampen en verkeerslichten, kerstverlichting, in elektrische apparaten en bij signalering zoals bij het Nooduitgang-bordje.


Led weggooien: klein chemisch afval

Led-lampen bevatten geen giftige stoffen, maar vallen wettelijk onder dezelfde regeling als spaar- en tl-lampen. Daarom kunt u led-lampen inleveren bij speciale inzamelpunten, waaronder (gemeentelijke) inleverpunten voor klein chemisch afval.

Vanaf 2009 komen er ook inzamelpunten in supermarkten en winkels, voor zuinige lampen - vergelijkbaar met een verzamelbox voor batterijen. Daar kunt u led-lampen inleveren; een alternatief is de led-lamp af te geven bij de winkelier, wanneer u een nieuw exemplaar aanschaft.